\u00c7evre kurulu\u015flar\u0131 birli\u011fi olan Seas At Risk taraf\u0131ndan yap\u0131lan yeni bir \u00e7al\u0131\u015fma, deniz ortam\u0131ndaki mikroplastiklerin \u00e7ok say\u0131da kaynaktan ve ekonomik sekt\u00f6rden geldi\u011fini ve iklimsel de\u011fi\u015fikli\u011fe etkileri de dahil olmak \u00fczere yayg\u0131n \u00e7evresel etkilere sahip oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Yakla\u015fan Avrupa Komisyonu’nun 2021 AB Ye\u015fil Haftas\u0131 \u00f6ncesinde Galway-Mayo Teknoloji Enstit\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen ara\u015ft\u0131rmayla birlikte mikroplastik kaynaklar\u0131 ve ortaya \u00e7\u0131kan problemlere \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileriyle ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Senior Marine Litter\u2019dan Fr\u00e9d\u00e9rique Mongodin konuyla ilgili olarak, \u201cK\u00fcresel plastik \u00fcretimindeki art\u0131\u015f ve mikroplastiklerin \u00e7evreye sal\u0131n\u0131m\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, olu\u015fan kirlili\u011fin artmas\u0131n\u0131 acilen \u00f6nlemek ve deniz biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi, k\u00fcresel ekosistemler ve iklim \u00fczerinde dramatik sonu\u00e7lardan ka\u00e7\u0131nmak hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Belirli plastik t\u00fcrleri di\u011ferlerinden daha fazla mikroplastik, toksik kimyasal ve sera gaz\u0131 sald\u0131\u011f\u0131ndan, tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda do\u011fru t\u00fcrde plastik ve katk\u0131 maddeleri se\u00e7mek mikroplastik kirlili\u011fini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltabilir. AB d\u00fczeyinde belli bir \u00e7er\u00e7eveye oturtulan \u00f6nlemlerin benimsenmesi, sekt\u00f6rler aras\u0131nda gerekli ayarlamalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacakt\u0131r.\u201d diyor.<\/p>\n
<\/p>\n
2000 Y\u0131l\u0131ndan Bu Yana Deniz Kirlili\u011fi Seviyesi Git Gide Y\u00fckseliyor<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Seas At Risk veriler k\u00fcresel plastik \u00fcretiminin 1950’lerden bu yana katlanarak artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. 2000 y\u0131l\u0131ndaki 200 milyon tonun \u00fczerinde olan miktar\u0131n, 2019’da 368 milyon tona y\u00fckseldi\u011fi grafik sonu\u00e7lar\u0131nda yer al\u0131yor. \u00dcretimin 2025 y\u0131l\u0131na kadar 500 milyon tonu ve 2030 y\u0131l\u0131na kadar 650 milyon tonu a\u015faca\u011f\u0131n\u0131 tahmin ediyorlar.<\/p>\n <\/p>\n Ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re okyanustaki mikroplastiklerin \u00e7o\u011funlu\u011funun mecburen sal\u0131nan mikroplastikler oldu\u011funu ve lastik tozu, sentetik tekstil elyaflar\u0131, \u015fehir tozu ve deniz boyalar\u0131 gibi kaynaklardan geldi\u011fi iddia ediliyor.<\/p>\n <\/p>\n Denizdeki b\u00fcy\u00fck plastik maddelerin tar\u0131m, in\u015faat, turizm, su \u00fcr\u00fcnleri yeti\u015ftiricili\u011fi, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k ve nakliye dahil olmak \u00fczere farkl\u0131 sekt\u00f6rlerden geldi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n <\/p>\n Rapor, okyanusa giren t\u00fcm plastiklerin y\u00fczde 94’\u00fcn\u00fcn deniz yata\u011f\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu s\u00fcre\u00e7te hem deniz ya\u015fam\u0131na hem de ekosistem dengesine zararl\u0131 kimyasallar\u0131, mikroplastikleri ve nanoplastikleri zarars\u0131z hale getirmenin y\u00fczy\u0131llar alaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n <\/p>\n Baz\u0131 plastik t\u00fcrleri (esas olarak tek kullan\u0131ml\u0131k plastikler ve ambalajlar) g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131na maruz kald\u0131ktan sonra kademeli bir bozulma ve par\u00e7alanma s\u00fcrecinden ge\u00e7iyor. Bu da metan ve etilen gibi sera gazlar\u0131n\u0131 serbest b\u0131rak\u0131yor. Metan, sera gaz\u0131 etkilerine karbondioksitten 34 kat daha fazla katk\u0131da bulunuyor. 2025 y\u0131l\u0131na kadar plastik \u00fcretiminde y\u00fczde 33-36’l\u0131k bir art\u0131\u015f\u0131 olmas\u0131 beklenen metan emisyonlar\u0131n\u0131n, herhangi bir azalt\u0131m \u00e7abas\u0131 uygulanmad\u0131\u011f\u0131 takdirde 100 milyon tonu a\u015faca\u011f\u0131 tahmin ediliyor.<\/p>\n <\/p>\n Rapor, mikroplastiklerin deniz besin a\u011flar\u0131 \u00fczerindeki etkileriyle birlikte ekosistem dengesini tehdit etti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n <\/p>\n Plasti\u011fin Yaratt\u0131\u011f\u0131 Olumsuz Etkileri Azaltma Yollar\u0131<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Baz\u0131 plastik t\u00fcrleri, \u00f6zelliklerine ba\u011fl\u0131 olarak, di\u011ferlerine k\u0131yasla \u00e7ok daha y\u00fcksek miktarda mikro plastik, toksik kimyasal veya sera gaz\u0131 emisyonu salmaktad\u0131r. Bu nedenle \u00e7al\u0131\u015fmada \u00f6nerilen \u00e7\u00f6z\u00fcmler, mikroplastik sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 kayna\u011f\u0131na g\u00f6re al\u0131nan aksiyonlarla \u00f6nlemeyi ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n <\/p>\n En sorunlu kuma\u015flar\u0131 ve katk\u0131 maddelerini kademeli olarak ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda tekstiller i\u00e7in zorunlu eko-tasar\u0131m gereksinimlerinin belirlenmesi gerekiyor. Ayr\u0131ca, lastiklerin \u00e7evreye mikroplastik sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in de firmalar i\u00e7in maksimum bir e\u015fi\u011fin olu\u015fturulmas\u0131 \u00f6neriliyor.<\/p>\n <\/p>\n \u00c7al\u0131\u015fma, uzun vadede mikroplastik kirlili\u011fini azaltmak i\u00e7in gerekli olmayan t\u00fcm tek kullan\u0131ml\u0131k plastik \u00fcr\u00fcnlerin yasaklanmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Di\u011fer ad\u0131mlar, potansiyel olarak toksik katk\u0131 maddelerinin kullan\u0131mdan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve \u00fcr\u00fcnlerde kimyasallar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda bilgi sa\u011flamak i\u00e7in a\u00e7\u0131k eri\u015fimli bir plastik katk\u0131 veri taban\u0131 olu\u015fturmay\u0131 i\u00e7eriyor.<\/p>\n <\/p>\n